Psilocybe tampanensis — płynna kultura 12 ml

Jeden grzyb z piaszczystego terenu pod Tampą, lato 1977

Historia tego gatunku zaczyna się od pojedynczego okazu. Znaleźli go Steven H. Pollock i Gary Lincoff podczas II Międzynarodowego Kongresu Mykologicznego, który odbywał się w Tampie na Florydzie od 27 sierpnia do 3 września 1977 roku. W obiegu krąży konkretna data 3 września, ale potwierdzają ją wyłącznie źródła pośrednie — dokument patentowy sporządzony później przez samego Pollocka mówi po prostu o lecie 1977 roku. Relację o okolicznościach znaleziska rozpowszechnił Paul Stamets: Pollock miał opuścić obrady i pójść szukać grzybów, a okaz, na który trafił w piaszczystym terenie, nie przypominał mu niczego znanego.

Opis naukowy ukazał się rok później, autorstwa Gastóna Guzmána i Pollocka, w Mycotaxon (tom 7, strony 373–376), jako nowy siniejący gatunek Psilocybe z Florydy. Materiałem typowym był jeden owocnik. Drugie dzikie stanowisko znalazł Guzmán dopiero w 1996 roku, w hrabstwie Pearl River w Missisipi, na piaszczystej łące w lesie liściastym.

Linie krążące dziś w obiegu mykologicznym wywodzi się w przeważającej części od tego jednego okazu, rozmnożonego wegetatywnie i rozesłanego w środowisku badaczy.

Camote plant: patent przyznany po śmierci zgłaszającego

Osobnym i dobrze udokumentowanym śladem jest patent USPP4759P o tytule „Camote plant”, zgłoszony przez Stevena H. Pollocka 11 lipca 1979 roku i przyznany 18 sierpnia 1981 roku, a więc ponad pół roku po śmierci zgłaszającego — Pollock zginął w San Antonio na przełomie stycznia i lutego 1981. Sam dokument wspomina sklerocja i mazateckie określenie camote, czyli bulwa.

Czym jest sklerocjum i czym różni się od owocnika

Sklerocjum to zbita, stwardniała bryła strzępek, którą grzybnia buduje wewnątrz podłoża i otacza własną korą. Jest organem przetrwania: magazynem zapasów odpornym na warunki, których zwykła grzybnia nie wytrzymuje — na suszę, na upał, nawet na pożar. Kiedy warunki wracają do normy, z takiej bryły grzybnia może odrosnąć.

Owocnik ma zadanie dokładnie odwrotne. Jest organem rozmnażania: krótkotrwałą konstrukcją wypychaną nad podłoże wyłącznie po to, by wytworzyć i rozsiać zarodniki. Ma blaszki, hymenium i podstawki. Sklerocjum nie ma żadnej z tych rzeczy i nie wytwarza zarodników — to nie jest stadium rozrodcze ani niedojrzały owocnik, lecz struktura o innej funkcji. Nie jest też truflą: prawdziwe trufle to owocniki workowców, a zbieżność bierze się z podobieństwa bryły w ziemi. Rozkładamy to szerzej w tekście o tym, dlaczego trufle psylocybinowe nie są truflami.

Warto przy tym zachować ostrożność, bo literatura jest tu mniej jednoznaczna, niż sugerują opisy sklepowe. Przypisanie sklerocjów konkretnym gatunkom opiera się w dużej mierze na źródłach wtórnych, a o Psilocybe cubensis da się uczciwie powiedzieć tylko tyle, że nie jest znany z ich tworzenia — a nie że ich nie tworzy.

Dlaczego to rozróżnienie miewa skutki prawne i gdzie ich nie ma

To różnica biologiczna, która w jednym porządku prawnym okazała się mieć konsekwencje. Holenderskie rozporządzenie ze Staatsblad 2008 nr 486, podpisane 17 listopada 2008 roku i obowiązujące od 1 grudnia, dopisało do wykazu Opiumwet blisko dwieście gatunków grzybów — ale mówi o owocnikach (paddenstoelen) i o sklerocjach nie wspomina ani słowem. Na tym milczeniu opiera się cała konstrukcja holenderskiego rynku sklerocjów.

To rozróżnienie jest jednak lokalne i nie przenosi się na Polskę. Polskie przepisy są substancjowe: wymieniają psylocybinę i psylocynę, a nie postacie materiału grzybowego. Dla polskiego prawa sklerocjum i owocnik mają więc ten sam status, a opisana wyżej różnica jest ciekawostką mykologiczną i prawnoporównawczą, nie wskazówką.

Sekcja Mexicanae i miejsce gatunku w rodzaju

Guzmán umieścił ten gatunek w wydzielonej przez siebie sekcji Mexicanae i uważał go za formę pośrednią między Psilocybe mexicana a Psilocybe caerulescens. Zarodniki są romboidalne w widoku od płaszczyzny i mniej więcej eliptyczne z boku, a wysyp purpurowobrunatny; kapelusz owocnika mierzy od 1 do niecałych 2,5 cm, bywa stożkowaty z niewielkim garbkiem i z wiekiem się rozpłaszcza, a uszkodzona tkanka sinieje.

Najmniej trwała postać gatunku znanego z najtrwalszej

W tym zestawieniu jest pewna ironia. Gatunek zapisał się w literaturze dzięki strukturze, która przeżywa suszę i ogień, a materiał w tej strzykawce jest jego postacią najbardziej nietrwałą. Nagie strzępki w wodnym roztworze cukru nie mają ani kory, ani zapasów, ani żadnej osłony — mają tylko sterylne zamknięcie i niską temperaturę. Oba te zabezpieczenia są zewnętrzne i oba można stracić w jednej chwili.

Stąd trzy rzeczy, które decydują o losie zawartości. Zamknięcie pozostaje nienaruszone do chwili użycia, bo powietrze każdego pomieszczenia nosi zarodniki pleśni. Temperatura trzyma się przedziału lodówki, powyżej zera: chłód spowalnia metabolizm grzybni i w ten sposób kupuje czas, podczas gdy mróz rozrywa strzępki kryształami lodu i robi to raz na zawsze, bez żadnego widocznego objawu. Pojemnik stoi pionowo i w ciemności.

Stan zawartości odczytuje się przed użyciem, przez szkło. Prawidłowy obraz to białe do kremowych skupiska grzybni w cieczy, która pozostała klarowna, oraz osad przy dnie, bo grzybnia opada, kiedy nikt pojemnikiem nie rusza. Obraz nieprawidłowy to jednolita mleczna zawiesina bez wyodrębnionych kłaczków, barwa obca bieli, zwarta błona na powierzchni albo utrzymujące się pęcherzyki gazu. Zapach sprawdza się dopiero przy otwarciu i każda woń kwaśna lub gnilna kończy ocenę.

Najczęstsze pytania

<!– wp:rank-math/faq-block {"questions":[{"id":"faq-0","title":"Czy to prawda, że cały dzisiejszy materiał pochodzi z jednego grzyba?","content":"

Źródła mówią ostrożniej: od okazu z 1977 roku wywodzi się przeważająca część linii w obiegu, a nie z pewnością wszystkie. Żadnego rejestru, który pozwoliłby to rozstrzygnąć, nie ma.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-1″,”title”:”Czy sklerocjum to to samo co trufla?”,”content”:”

Nie. Prawdziwe trufle są owocnikami grzybów workowych, a sklerocjum to zbita bryła strzępek pełniąca funkcję magazynu i organu przetrwania. Podobieństwo jest wyłącznie zewnętrzne.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-2″,”title”:”Czy kultura zawiera psylocybinę?”,”content”:”

Nie. W strzykawce jest wegetatywna grzybnia w pożywce; psylocybina i psylocyna powstają w owocnikach.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-3″,”title”:”Czy ten gatunek występuje w Polsce?”,”content”:”

Nie. Oba znane dzikie stanowiska leżą na południu Stanów Zjednoczonych: pierwotne na Florydzie, drugie w Missisipi.

nn

Status prawny i skład

n

Produkt zawiera wegetatywną grzybnię w sterylnej pożywce i nie zawiera psylocybiny ani psylocyny. Te związki powstają w owocnikach, nie w grzybni zawieszonej w cieczy — szerzej o tym w tekście o tym, gdzie w grzybie powstaje psylocybina.

n

Sprzedaż i posiadanie grzybni są w Polsce legalne. Przedmiotem sprzedaży jest grzybnia do obserwacji, a doprowadzenie jej do wyrośnięcia owocników jest w Polsce zakazane. Materiał służy do obserwacji mykologicznych, prac mikroskopowych i zachowania linii w kolekcji.

n

Produkt przeznaczony dla osób pełnoletnich. Treść ma charakter informacyjny.

„,”visible”:true}],”listCssClasses”:””,”titleWrapper”:”h3″,”titleCssClasses”:””,”contentCssClasses”:””} –>