Mazatapec Growkit Full Auto

Mazatapec: etykieta, która obiecuje Oaxacę, a dokumentuje sklep z zarodnikami

Mazatapec jest jedną z najstarszych nazw w obrocie Psilocybe cubensis – krąży w handlu co najmniej od 2000 roku. Zestaw zawiera żywą grzybnię tej linii na gotowym, wyjałowionym podłożu, zamkniętą w worku o pojemności 3000 cm³; całość waży około 2 kg. Growkit nie zawiera psylocybiny ani psylocyny – jego zawartość to grzybnia i podłoże. Przedmiotem sprzedaży jest grzybnia do obserwacji, a doprowadzenie jej do wyrośnięcia owocników jest w Polsce zakazane.

Rok 1955, Huautla de Jiménez i dziesięć stron w „Life”

Historia, do której odsyła nazwa, jest udokumentowana. W czerwcu 1955 roku amerykański bankier i etnomykolog-amator R. Gordon Wasson dotarł wraz z fotografem Allanem Richardsonem do Huautla de Jiménez w Sierra Mazateca, w północno-zachodniej Oaxace, i został dopuszczony do nocnego obrzędu leczniczego – velady – prowadzonego przez mazatecką uzdrowicielkę Maríę Sabinę. 13 maja 1957 roku magazyn „Life” opublikował jego relację pod tytułem „Seeking the Magic Mushroom”; samo określenie „magic mushroom” dopisała redakcja, wbrew autorowi, i zostało w języku na siedemdziesiąt lat. O tym przełomie piszemy w tekście o historii grzybów psylocybinowych.

Co ten rozgłos zrobił Maríi Sabinie i jej wsi

Ta część historii zwykle wypada z opisów katalogowych, a jest jej najważniejszym fragmentem. Od około 1962 roku do Huautla zaczęli masowo przyjeżdżać przybysze z Ameryki i Europy, których nie sprowadzała tam ani choroba, ani zainteresowanie kulturą Mazateków. Społeczność obwiniła Maríę Sabinę o wpuszczenie obcych do rzeczy zastrzeżonej dla wspólnoty: sąsiedzi ją wykluczyli, trafiła na krótko do aresztu, jej dom spłonął podpalony przez nieznanych sprawców, a jej syn został zamordowany. W latach 1967–1977 wojsko ograniczało wjazd do okolicy.

María Sabina zmarła 23 listopada 1985 roku w Huautla de Jiménez, w wieku 91 lat, w nędzy i niedożywieniu. Wasson, który na publikacji zyskał sławę, w latach siedemdziesiątych sam pisał, że żałuje rozgłosu, jaki jego tekst sprowadził na kulturę Mazateków. To pełny bilans wydarzenia, do którego nazwa tego zestawu się odwołuje, i powinien stać obok niej.

Czy handlowy Mazatapec ma udokumentowany związek z regionem Mazateków

Nie ma, a odpowiedź składa się z trzech części. Po pierwsze, nazwa nie jest meksykańskim toponimem. W Meksyku istnieje Mazatepec – gmina w stanie Morelos i miejscowość w Puebli – ale żadna z nich nie leży w Sierra Mazateca, czyli na terytorium Mazateków. Mazatepec pochodzi z nahuatl, od mazatl (jeleń) i tepetl (góra), a określenie „Mazateko” to egzonim nadany z zewnątrz; sami Mazatekowie nazywają siebie Ha shuta Enima. Etykieta zbija więc dwa podobnie brzmiące słowa w trzecie, które nie wskazuje ani ludu, ani miejsca.

Po drugie, najstarszy datowany dokument z tą nazwą, jaki udało się odnaleźć w archiwum internetu, to podstrona amerykańskiego sprzedawcy zarodników The Hawk’s Eye z 28 maja 2000 roku – i opisuje ona pochodzenie materiału wbrew własnemu interesowi. Zarodniki przyszły, jak pisze autor, od znajomego, który dostał je od znajomego znajomego mieszkającego w Meksyku, a informacja o „okolicach Mazatapec” wróciła tą samą drogą, z trzeciej ręki. Autor przyznaje przy tym, że zmienia dotychczasową nazwę linii, bo inny dostawca sprzedaje ją już jako Mazatapec – pierwszy autor etykiety pozostaje więc nieznany. Nazwa pada na tej jednej stronie w trzech pisowniach.

Po trzecie, nauka nie ma z czym tego zestawić. W bazach NCBI nazwa Mazatapec występuje w dwóch rekordach BioSample, oba zgłosiła w 2021 roku firma Medicinal Genomics. Materiałem wyjściowym są w nich zarodniki z handlu, a pole lokalizacji geograficznej zawiera „USA: Massachusetts”. Nie ma okazu zielnikowego ani sekwencji z materiału meksykańskiego: jedyna informacja geograficzna, jaką nauka o tej linii posiada, wskazuje na amerykański sklep i amerykańskie laboratorium.

Uczciwa wersja brzmi zatem tak: linia hodowlana o meksykańskiej reputacji i nieudokumentowanej historii. Nie znaczy to, że materiał nie przyjechał z Meksyku – znaczy, że nikt tego nie zapisał. Guzmán w przeglądzie z 2008 roku wymienia wprawdzie P. cubensis wśród gatunków stosowanych przez Mazateków, obok P. caerulescens i P. mexicana, ale to stwierdzenie o gatunku, a nie o pochodzeniu konkretnej linii z handlu.

Dlaczego nazwa odmiany nie jest rangą taksonomiczną

Nazwa kultywara u grzybów nie podlega żadnemu kodeksowi nomenklatury i nie ma instytucji, która mogłaby metrykę szczepu potwierdzić albo odrzucić. W praktyce stoi za nią jedno z dwojga: izolacja, czyli wybranie z kultury wielozarodnikowej jednej grzybni i rozmnażanie jej wegetatywnie, albo krzyżówka, czyli skojarzenie dwóch linii przez zarodniki. Bez dokumentacji materiału nie da się orzec, która z tych dróg uformowała Mazatapeca.

Genomika dodaje argument, który trudno obejść: zespół Alistaira McTaggarta porównał w 2023 roku w „Current Biology” 38 izolatów ze zdziczałej populacji australijskiej z 86 genomami kultywarów z handlu i linie komercyjne okazały się pochodzić od nielicznych założycieli. W takiej puli nazwa obiecująca odrębne pochodzenie regionalne jest słabym twierdzeniem – więcej o tym, co znaczą nazwy odmian.

Jak zachowuje się ta grzybnia i gdzie opisy sobie przeczą

Grzybnia Mazatapeca jest wyraźnie ryzomorficzna: rośnie sznurkowato, wyraźnymi pasmami, a nie jednolitym puchem. Na tym jednak kończy się zgoda. Współczesne katalogi podają, że Mazatapec zajmuje podłoże wolniej niż najszybsze linie, za to jest wyjątkowo odporny na zakażenia; typowo mowa o dwóch do czterech tygodni. Tymczasem ta sama linia w opisie z 2000 roku została przedstawiona jako kolonizująca bardzo szybko. Obie relacje nie mogą opisywać tego samego materiału, a najprostsze wytłumaczenie jest takie, że pod jedną etykietą od ćwierć wieku krąży kilka różnych kultur. Żadna z nich nie opiera się na opublikowanym pomiarze z policzoną próbą, więc to obserwacje praktyków, a nie dane.

Full Auto, czyli dlaczego jedyną czynnością jest patrzenie

Zestaw przyjeżdża zamknięty i pozostaje zamknięty. Za wymianę gazową odpowiada wklejony w worek mikroporowaty filtr: przepuszcza gazy w obie strony, a zatrzymuje zarodniki pleśni i bakterie unoszące się w powietrzu. Ten sam filtr trzyma wilgoć w środku, dlatego nie ma tu niczego do podlewania ani do spryskiwania – woda jest już w podłożu. Całą obsługę zamyka jedna czynność: postawić worek w miejscu ciepłym, o temperaturze 21–25 °C, i zacienionym, a potem patrzeć, jak biała grzybnia zajmuje kolejne partie podłoża.

Dla kogo ten zestaw, a dla kogo lepiej inny

Mazatapec jest rozsądnym pierwszym obiektem obserwacji, i to z powodu technicznego, nie marketingowego: linia ma reputację bardzo odpornej na zakażenia, co przy zestawie bezobsługowym zmniejsza ryzyko, że obserwacja skończy się obcą pleśnią. Nie jest to natomiast zestaw dla kogoś, kto chce zobaczyć wyraźny postęp w kilka dni – szybciej zajmują podłoże na przykład zestaw z linią Melmack PE i klasyczny Golden Teacher.

Przeznaczenie zestawu i stan prawny w Polsce

To zestaw do badań mykologicznych i do obserwacji kolonizującej grzybni. Growkit nie zawiera psylocybiny ani psylocyny; jego zawartość to grzybnia i podłoże. Sprzedaż i posiadanie grzybni są w Polsce legalne. Polskie prawo zakazuje natomiast doprowadzania grzybni do wyrośnięcia owocników, ponieważ owocnik traktowany jest jako nośnik substancji z wykazu, a psylocybina i psylocyna figurują w grupie I-P. Przedmiotem sprzedaży jest grzybnia do obserwacji, a doprowadzenie jej do wyrośnięcia owocników jest w Polsce zakazane. Szczegóły zebraliśmy w tekście o statusie psylocybiny w Polsce.

Treść przeznaczona dla osób pełnoletnich (18+). Opis ma charakter informacyjny i naukowy.

Najczęstsze pytania o growkit Mazatapec

<!– wp:rank-math/faq-block {"questions":[{"id":"faq-0","title":"Czy growkit Mazatapec zawiera psylocybinę?","content":"

Nie. W worku znajduje się żywa grzybnia Psilocybe cubensis oraz podłoże, na którym ona rośnie. Growkit nie zawiera psylocybiny ani psylocyny.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-1″,”title”:”Czy nazwa oznacza, że grzybnia pochodzi z Oaxaki?”,”content”:”

Nie ma na to dokumentu. Nazwa nie odpowiada nazwie żadnej miejscowości w Meksyku, a najstarszy jej datowany ślad to strona amerykańskiego sprzedawcy zarodników z 2000 roku, która sama opisuje pochodzenie materiału jako relację z trzeciej ręki.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-2″,”title”:”Czy taki zestaw jest w Polsce legalny?”,”content”:”

Sprzedaż i posiadanie grzybni są legalne. Przedmiotem sprzedaży jest grzybnia do obserwacji, a doprowadzenie jej do wyrośnięcia owocników jest w Polsce zakazane.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-3″,”title”:”Czy worek trzeba otwierać, podlewać albo wietrzyć?”,”content”:”

Nie. Full Auto oznacza brak jakiejkolwiek obsługi: worek zostaje zamknięty, a wymianą gazową i wilgotnością zajmuje się mikroporowaty filtr. Otwieranie zestawu to najprostsza droga do zakażenia go z powietrza.

„,”visible”:true},{„id”:”faq-4″,”title”:”Ile trwa kolonizacja grzybni w tym zestawie?”,”content”:”

Opisy praktyków podają zwykle dwa do czterech tygodni. Tempo zależy od temperatury i od konkretnej kultury, bo pod tą nazwą krąży ich kilka. Nie jest to termin gwarantowany.

„,”visible”:true}],”listCssClasses”:””,”titleWrapper”:”h3″,”titleCssClasses”:””,”contentCssClasses”:””} –>